Tetova News

Rindërtimi i qyteteve të shkatërruara

Gjatë shekujve, tërmetet, zjarret, përmbytjet dhe luftërat kanë shkatërruar e rrafshuar shumë qytete e civilizime të mëdha të planetit, por ato janë ndërtuar sërish nga e para. Ja disa nga këta shembuj frymëzues rindërtimesh

Antigua, Guatemala

Antigua ka qenë kryeqyteti i Guatemalas dhe u zhvendos dy herë para se të vendosej që kryeqytet të bëhej një tjetër qytet i vendit. Pas konfliktit të majave me spanjollët, ndodhi zhvendosja e parë nga ajo që aktualisht quhet Iximche në luginën e Alotenangos. Kjo pas shpërthimit të një vullkani shumë të madh në vitin 1541. Por pas këtij shkatërrimi, qyteti u ndërtua sërish. Por një seri tërmetesh të tjerë shkaktuan dëme të mëdha në shekullin e 18, derisa më në fund spanjollët vendosën që kryeqendra e vendit të shndërrohej qyteti i Guatemalës.

Antigua

Ata pak qytetarë që vendosën që të qëndronin pas evakuimit të qytetit ndërtuan një Antigua të re, që do të qëndronte sipas tyre në harmoni me gërmadhat e së shkuarës. Në vitin 1979, qyteti u konsiderua nga UNESCO si qendër e trashëgimisë botërore dhe për shkak të statusit të saj, ajo është një nga pikat më të rëndësishme turistike të zonës.

Lisbona

Një tërmet në mëngjesin e 1 nëntorit të vitit 1755 shkaktoi një cunam shumë të madh dhe një zjarr të përmasave të jashtëzakonshme që shkaktuan edhe dëmtimin e një pjese të madhe të qytetit të Lisbonës. Tërmeti pati ndikim shumë të madh në Portugali, duke shkaktuar edhe rrëmuja politike dhe ishte një goditje e madhe për ambiciet koloniale të vendit. Megjithatë qyteti u rindërtua dhe sot vazhdon të jetë kryeqytet i Portugalisë.

Saint-Pierre, Martinique, 1902

Qyteti bregdetar i Saint-Pierre u shkatërrua më 8 maj të vitit 1902, kur vullkani i Mount Pelee shpërtheu dhe mori jetën e mbi 30 mijë vetëve, që përbënin thuajse tërë popullsinë e vendit. Në vitin 1902, ai ishte një qytet i madh dhe i fuqishëm, një pikë e fuqishme ekonomike në trafikimin e rumit dhe të sheqerit. Por rindërtimi i tij ka qenë shumë i ngadalshëm dhe madje edhe sot vazhdojnë disa gërmadha të qëndrojnë në vendin e tyre. Sot, qyteti ka një popullsi shumë të vogël, prej 5000 banorësh dhe kryesisht mbijeton përmes të ardhurave nga turizmi.

San Francisko

Në vitin 1906, tërmeti i San Franciskos ishte një nga momentet më legjendare në historinë e Kalifornisë, një shtet që ishte mësuar me tronditje të nëntokës. Në fakt, dëmin më të madh e shkaktuan zjarret e shkaktuara nga tërmeti dhe jo vetë goditja. Lajmi i shkatërrimit dhe fatkeqësisë u përhap me të shpejtë dhe brenda një periudhe shumë të shkurtër kohore nga i gjithë vendi erdhën sasi të mëdha parash për rindërtimin e tij. Ashtu si edhe Lisbona, tërmeti për San Franciskon ishte një mundësi më shumë për të riorganizuar veten. Në vitin 1915, qyteti i artë ishte ndërtuar 100% dhe tashmë ishte edhe më i bukur dhe më komod se më parë.

Tokio

Tërmeti me shkallë shumë të lartë që goditi Tokion shkaktoi rreth 100 mijë viktima, por në përfundim të tij u krijua një plan rindërtimi, në të cilin u përfshinë edhe rrjetet moderne të transportit publik si metrotë, autobusët dhe më pas edhe trenat. Si edhe në raste të tjera, edhe në rastin e Tokios, pati diskutime në lidhje me qëndrimin edhe në të ardhmen aty të qeverisë, për shkak të rrezikshmërisë së zonës, por më pas u vendos përfundimisht që Tokioja do të vazhdonte që të ishte qyteti ku do të qëndronte selia e qeverisë.

Berlini

Historia 200-vjeçare e Berlinit është ajo e një qyteti që është përballur me luftëra dhe rindërtime. Në fund të Luftës së Dytë Botërore britanikët e bombarduan Berlinin, ndërsa këmbësoria sovjetike shkatërroi më pas edhe godinat e rëndësishme të kryeqytetit me granata dore dhe tanke. Rindërtimi i një qyteti të shkatërruar nga dora e njeriut është shumë më i vështirë se ai shkatërruar nga një fatkeqësi natyrore. Veçanërisht në rastin e Berlinit, qyteti u rindërtua me synimin që të shndërrohej në një simbol të pushtetit mes Lindjes dhe Perëndimit të ndarë në periudhën e Luftës së Ftohte. Kur Gjermania u ribashkua në vitin 1989, Berlini rimori veten dhe rëndësinë që ka si një nga kryeqytetet më të rëndësishme të Europës dhe të botës.

Flurudha

Popular posts from this blog

Shkëputje nga libri "SEKRETI"

Si u krijua universi, teoritë dhe procesi i plotë

Ja disa prej objekteve fatsjellëse